Regional delplan for kulturminne for Møre og Romsdal vektlegg at Nauste har hatt ein historisk funksjon som handelsplass som bær preg av å vere ein typisk strandstad med eit eldre og tettbygd trehusmiljø. Frå 1800- talet var Nauste eit dynamisk handels og ferdselssentrum i Eresfjorden i Nesset kommune. På Nauste var det frå 1850-talet dampskipskai. I ei tidleg fase av turisme i Romsdalsregionen var Nauste stoppestad for laksefiskarar i Eira og for fjellklatrarar og reinsdyrjegarar som søkte seg til dei nærliggande fjellområda i Eresfjord, Vistdalen og Eikesdalen. Indre delar av Romsdalsregionen var attraktive stader for meir eller mindre pengesterke turistar som verdsette mektig natur og pittoreske landskap framfor den industrielle revolusjon på kontinentet.
Nauste som handels og strandstad fekk etter kvart etablert eit variert næringsliv med posthus, landhandlar og bakeri. Næringsgreinene på staden hang nøye saman med auka etterspurnad etter tenester innan ytingar som : samferdsle, handverk og ulike tenesteytande næringar. Trehusmiljøet på Nauste utgjer utover kvart hus sin eigenverdi ei fin estetisk ramme i ein samla forstand. Trehusmiljøet er framleis eit bærande element i dette kulturmiljøet.