Økshamaren fyrstasjon ligger på østsiden av øya Selbjørn utenfor Austevoll. Fyret var opprinnelig et fiskefyr opprettet i forbindelse med sesongfiske, i dette tilfellet sildefiske. Fyrstasjonen ligger høyt og fritt i landskapet, med tidligere naust 220 meter mot nord. Økshamaren fyrstasjon ble opprettet i 1849. Fra 1852 ble brennetiden utvidet og fyrstasjonen fungerte også som ledfyr. Fyret ble nedlagt i 1918 og erstattet av en
fyrlykt ca. 50 meter unna. Bygningene ble solgt til privat kjøper.
Fyrstasjonen består i dag av fyrbolig med fyrlykt i gavlen, uthus samt oljebod og fyrlykt.
På fyrstasjonen er det foruten bygningene kulturminner som tufter etter naust og uthus, brønn, steingjerde, vei til tidligere naust og landing. Landskapet er sterkt kupert og preget av rydningsrøyser og gressflekker som fremdeles blir beitet.
Økshamaren fyrstasjon er en velbevart representant for fiskefyrene og har beholdt mye av fyrtypens enkle og beskjedne preg, selv om den første lille fyrstuen er revet. Fyrstasjonenes beliggenhet i et landskap som klart viser de strevsomme forholdene, har også sosialhistorisk interesse.
15 (Fredning av bygninger, anlegg m.v. fra nyere tid)

Krossøy ligg i Øyaneområdet heilt nord i Hordaland. Naustmiljøet er eit av dei best bevarte av dei mange kulturhistorisk verdifulle sjøbruksmiljøa i dette øyriket. Bygningane ligg tett saman rundt ei lita bukt i ly av nokre små holmar. Hamna er berre for mindre båtar. Naustmiljøet består av fire naust, fire sjøbuer, to torvhus og ein ruin etter eit naust, og kaier, lunnar og hopar i tørrmur. Bygningane er oppført på 18- og 1900-talet fram til 1920. Sjøhusa er små, grindbygde trebygningar kledd med ståande "låvepanel" eller liggande vestlandspanel. Bygningane er tekt med tegl, bortsett frå eit par hus med nyare platetekking. Innafor strandsona og sjøhusa ligg bustadhus og forskjellige uthus. Inntektskjelda var tidlegare jordbruk og fiske, med fiske som hovudnæring. Dessutan var fiskehandel og fraktefart viktig for fleire av bebuarane, i tillegg til andre binæringar.
15 (Fredning av bygninger, anlegg m.v. fra nyere tid)

Fredningen omfatter apotekets offisin (ekspedisjonslokale) med fast inventar og fasade mot gaten. Fredningen omfatter også sittegruppe for publikum med sofa, bord og to stoler.
15 (Fredning av bygninger, anlegg m.v. fra nyere tid)

Rest av røys: Fornminne: Gravrøys - rest. På toppen av knausen ligger en del stein med største tverrmål ca 0,7 m. Inntil N-side ligger en større mengde stein av samme størrelse. Trolig rester av utkastet røys, men steinmassen ved foten av (N for) knausen kan for en del være rydningsstein. Umulig å finne noen regelmessig form. Steinen ligger spredt over et område på 10-15 m i tverrmål. Både Essaisen, og Petersen omtaler en røys på Sundfærhaugen. Dette stedsnavnet er nå ikke kjent på gården, men en mann med etternavn Sundfær har hatt et bruk ved denne knausen. Essaisen beskriver en røys med tverrmål 23,5 m, høyde 2,5 m og fotkjede. Beskrivelsen passer bedre på registreringsnr 1073 B 8, R32, samme eiendom.

Bellgården utgjer saman med Jacobsfjorden (ID 87139) til saman ein dobbeltgard med særskilt namn på kvar halvdel. Garden utvidar seg i breidda frå kaia og oppover, og i den bakre delen ligg ei tredje husrekkje mellom dei to halvdelane (ID 90851 "Midtbygningene"). Bellgården er den sørlege husrekkja i dette anlegget, og ligg med Holmedalsgården som nabo på sørsida. Som elles på Bryggen, er husa langstrakte laftebygningar med svalgangar mot passasjen og saltak, dels i to, dels i tre etasjar. Sjøstova ut mot Bryggen er raudmåla, og mellom denne og sjøstova i Jacobsfjorden er ein enkel, udekorert opning inn til den trebrulagde passasjen. Lengst bak i husrekkja ligg ein steinkjellar, med eit mellomaldersk klebersteinshovud mura inn over døra. Bygningen rett framfor kjellaren vart riven i 1960-åra, då Bryggestredet vart opparbeida som ein branngate gjennom den bakre delen av Bryggen. Bak kjellaren, opp mot Øvregaten, er dei gamle kålhagane i dag ein del av eit enkelt parkanlegg.

Tegnet av Olaf Nordhagen. Hovedfasaden har en en tredelt oppbygning og karakteriseres av en midtgavl med et rikt utsmykket midtparti. Den nyromanske bygningen er utført i stein og viser skandinaviske arkitekters interesse for å uttrykke en nasjonal karakter. I 1917 eller 1922 laget Wilhelm Rasmussen steinportretter som finnes på bygningens portal mot Strømgaten.[

Anlegget består av følgende stående bygninger med middelaldermurer: "Håkonshallen", "Rosenkrantztårnet" med Magnus Lagabøtes kapell i 3.etg, og "Portkastellet". Fra middelalderen er også grunnmur av Håkons annen steinhall, ringmuren og Fruerstuen.

Boligen er ein langstrakt trebygning i to etasjar med 24 eittromsbustader, bygd av "Selskabet for Arbeiderboligers opførelse i Bergen" i 1854 for å gi gode og billige bustader til arbeidarklassen.

Brødretomten ligg i Sandviken, eit par km nord for sentrum av Bergen. Det freda huset er eit tømmerhus i ein etasje frå 1790-åra, med kvitmåla panel, mansardtak med svart glasert tegl og symmetrisk fasade med portal i louis seize-stil og ei stor ark. På baksida er eit tilbygg frå 1924, utforma av arkitekt Ole Landmark i tilpassa stil. I storstova er veggmåleri av J.G. Müller frå byrjinga av 1800-talet, og også elles er huset godt bevart. Eigedomen Brødretomten strekte seg tidlegare frå Sandviksveien og oppover fjellsida, i nord danna ein bekk ein del av grensa mot lyststaden Christineborg, nabo i sør var eigedomen Wilhelmineborg. Ein allé førte frå vegen opp til hovudhuset, som låg eit lite stykke opp i lia; gardshusa låg ovanfor og litt til sida. Ein liten, firkanta hage låg framfor hovudhuset, medan det på baksida var ein inngjerda gardsplass med eit mindre uthus. I dag ligg huset midt i ein ca. tre mål stor hage. Eit stykke nord for hovudhuset ligg ein bygning, også den med mansardtak og teikna av Landmark, bygd som kombinert portnarbustad og garasje i 1919. Amalie Skrams veg ligg 10 m nedanfor fasaden på hovudhuset, og nedanfor der er den gamle lindealleen delvis bevart, med ein lågblokk på kvar side. Elles er den gamle eigedomen utbygd med villaer frå 1960-åra. Våningshuset på gardsbruket Brødretomten, bygd i sveitsarstil i 1878 på same plassen som det gamle paktarhuset, inngår i rekkja av bustadhus på oppsida av eigedomen.

Fram til 1955 var Bugården ein dobbeltgard med ei ca 100 m lang husrekkje på kvar side av ein smal passasje, og ein hagegrunn lengst bak, opp mot Øvregaten. Garden var den sørlegaste som vart råka av brannen i 1955, då det meste av han vart øydelagd. Dei fleste bygningane i den bakre delen, som stod att etter brannen, vart rivne i 1960-åra. Det som står i dag er dei to fremste husa i den sørlege husrekkja ¿ treetasjars laftebygningar med saltak og svalgangar mot passasjen, eit lite eldhus langt bak i same husrekkje, og ein steinkjellar frå 1666 lengst bak i den nordre rekkja. Sørenden av hotellbygningen frå 1982 dekkjer det meste av tomta etter den nordre husrekkja, medan resten av tomtene etter husa i garden er ein passasje tekt med raud tegl. Den fremste delen av den opphavlege gardspassasjen har plankedekke, og ut mot Bryggen står den enkle, boga portopninga att, krona av ein skulptur av ein bonde med øks. Tufta etter det bakarste huset i den sørlege rekkja er ein grasplen.