Svensgården ligg midt i den bevarte delen av Bryggen, med Enhjørningsgården i nord og Jacobsfjorden (Hjortegården) i sør. Det er ein dobbeltgard, med to husrekkjer som strekk seg rundt 100 m frå Bryggen mot Øvregaten, med ein smal passasje mellom. Som elles på Bryggen, er husa langstrakte laftebygningar med svalgangar mot passasjen og saltak, for det meste i tre etasjar. Dei to gavlfasadane mot Bryggen er kvitmåla, og mellom dei er ein empireportal med det særmerkte gardsmerket ¿ eit mannshovud med tre andlet. I den fremste halvdelen av garden er husrekkjene bygd heilt inntil kvarandre, slik at passasjen nesten er heilt overbygd. Halvvegs oppe i garden er Pütterstuen ein særskilt stor og høg bygning, som er bygd tvers over passasjen i garden si fulle breidde. To bygningar i den bakre delen vart rivne på 60-talet for å gje plass til Bryggestredet. Lengst bak i garden ligg eldhus, skjøtstove og ein stall, og øvst mot Øvregaten er dei tidlegare kålhagane del av eit parkanlegg.

15 (Fredning av bygninger, anlegg m.v. fra nyere tid)

Eigedommen Urdi i Solheimsviken ved Bergen er ein lyststad i empirestil frå første halvdel av 1800-talet. Det er ei rektangulær kvitmåla bygning på ei etasje med valma tak. Bygningen har ein symmetrisk fasade dominert av eit utståande midtparti med fire doriske søyler og tempelgavl. Bygningen ligg i skrånande terreng med hovudfasade mot Michael Krohnsgate. Opphavleg låg huset landleg til med hage på framsida og to skrå allear opp mot husets midtstilte inngangsparti i front. Bak bygningen er fortsett restar av ei terrassehage. I dag er det vegen, nyare bustadblokker og eldre industri som dominerer området rundt.

Bergens Kreditbank, Vågsallmenningen 16 (Vågsalmenningen 14-22) / bankbygning
De to bygningene utgjør til sammen et uregelmessig kvartal som danner fond for selve Vågsalmenningen, og således også for Torvet. Kvartalet er en hjørnesten i bymiljøet og derfor en meget verdifull del av det for Bergen særpregete citymiljø som vokste fram på slutten av 1800-tallet. Utbyggingen tok til med oppføringen av nettopp Norges Banks bygning i 1842. Bygningene formidler overgangen fra Torvet og Vågsalmenningen til det viktige bymiljøet ved Rådstuplass, som rommer historiske bygninger som Schiertz' gamle tinghus fra 1860-årene og Blix's brannstasjon fra 1880-årene. Videre danner bygningene sammen med det bakenforliggende Korskirketårnet en monumental fond for Olav Kyrresgate - en av Bergens hovedgater.
15 (Fredning av bygninger, anlegg m.v. fra nyere tid)

Handelsstaden Hiskholmen ligg i skjergarden på vestsida av Bømlo i Sunnhordland, på den vesle øya Hiskholmen og vendt mot Hiskasundet mellom denne og øya Hiskjo. Heilt i sjøkanten, med langsida mot sjøen, ligg eit stort sjøhus, i to etasjar med raudmåla panel og ein vindeark. Hovudhuset frå 1700-talet ligg litt lenger oppe, med gavlen mot sjøen. Det er eit to etasjars tømmerhus med kvitmåla panel og småruta vindauge, av type eit karakteristisk bergensk byhus. Framfor hovudhuset er ein liten inngjerda hage. Rett sør for hovudhuset ligg vinkjellaren, ein steinbygning halvvegs graven inn i bakken. Forutan dei tre freda husa finst ei drengestove (no verkstad/lager) og ei løe/fjøs på eigedomen. Tidlegare var her òg andre gardshus, og sjøhuset var på første del av 1900-talet, då det var salteri og røykeri her, tre gonger så langt som i dag.

Rund gravrøys. Nokså uklart markert, men lett synlig i terrenget. Jevne til dels bratte sider. Bygget av kuppelstein med tverrmål opp til 0,3 m. Noe utoverkastet, med en ca 3,5 m i diameter grunn grop i toppen. Ellers en grunn, avlang grop i Ø-lige del av røysa. Mose- og krattbevokst, særlig den SV-lige del. Mål: diameter ca 20 m, høyde 1,5-1,7 m.

Slåtterøy fyrstasjon ligger på øya Slåtterøy nord for Bømlo og er et kystfyr. Stasjonen ble opprettet i 1859, elektrifisert i 1958 og fikk det kraftigste fyrlyset i landet. I 1959 ble assistentboligen solgt og fjernet. Fyrstasjonen ble automatisert i 1988, og avbemannet i 2003. Fredningen omfatter fyrtårn, fyrvokterbolig, øvrige bygninger som maskinhus, 2 naust og steinlagt vei samt et område rundt som består av et verneverdig lyngheilandskap, og som er foreslått vernet som nasjonalpark.
19 (Fredning av område rundt et fredet kulturminne)

Etne prestegard ligg eit stykke sørvest for Stødle kyrkje like ved den gamle vegen til kyrkja. Historia til både kyrkjestaden og prestegarden går tilbake til mellomalderen. Prestegarden er identisk med garden Enge og halvparten av garden Kambe. Den noverande hovudbygningen er eit trehus i halvannan etasje frå 1871. Grunna fare for flaum vart denne bygd lenger vekk frå elva enn den gamle prestegarden. Samstundes vart dei andre husa flytta til området rundt den nye hovudbygningen eller bygd frå nytt av. Forutan hovudbygningen omfattar fredinga borgstove, eldhus, stabbur samt ved- og vognskjul. Prestegardsanlegget har stor kulturhistorisk interesse som representant for dei mindre embetsgardane frå siste halvdelen av 1800-talet.
15 (Fredning av bygninger, anlegg m.v. fra nyere tid)