Garden Kvilekvål ligg om lag 2,5 km aust for Evanger i Voss kommune, i den bratte lia på nordsida av elva Vosso. Den freda Knute Nelson-stova er ein toetasjars lafta bygning i saga tømmer, med liggande kledning og torvtekt saltak. Stova ligg øvst i eit tett, lite klyngjetun med hus i tre rekkjer ovanfor kvarandre, med ei lemstove ved sida av (eigentleg eit tilbygd loft), ei til stove og eit bualoft i rekkja nedanfor, og florar og løe nedst.

19 (Fredning av område rundt et fredet kulturminne)

SENGEBU FRÅ VIKEN (VIKJO), Tangerås / sengebod
Beskrivelse fra lokalitet:
Sengebua er ei lafta bygning i to etasjar, med sval på to sider. Bua låg opphavleg i tunet på garden Viken (Vikjo) i Strandebarm, no i Kvam herad (lokalitet 87184). Etter å ha vore flytta tre gonger står den freda sengebua no på Tangerås, seks km lenger nord i bygda. Her ligg ho 130 m søraust for tunet på garden, som har eit hovudhus i sveitsarstil ("Kinckhuset"), eldhus og bu. Nær sengebua ligg også eit tilflytta bustadhus i sveitsarstil.
Beskrivelse fra Enkeltminne:
Mer informasjon fins i Askeladdens merknadsfelt

Hovudhuset "Sophies Minde" er ein langstrakt og smal einetasjes trebygning kledd med kvitmåla vestlandspanel. Huset har mansardtak tekt med raud tegl, midtark med valma tak, og skyvevindauge av engelsk type. Han er svært godt bevart med, mange opphavlege detaljar i empirestil, særleg i interiøret. Ein marmorplakett på fasaden daterer huset til "den 7de August 1810". Den noverande tomta som høyrer til Sophies Minde, og som er freda etter § 19, er breiast øvst ved hovudhuset, gjer ein knekk rundt naboeigedomen i sør, og skrår deretter jamt innover ned mot strandlina i austenden av tomta. Bustadhuset ligg lengst vest på tomta, med ein bratt skrent på vestsida, og hageanlegget er på framsida av huset, ned mot vatnet. Huset ligg på eit grusdekt platå øvst på tomta. Nedanfor ligg ein blomehage med ovale bed, av gammal, men uviss alder, så ein grusveg som går tvers over tomta og fører til nabohuset i nord. Hageanlegget har elles i hovudsak form av ein open "landskapspark" med plen og nokre eldre frukttre, og viltveksande små-tre og buskar, særleg langs kantane. Langs nordaustkanten av eigedomen går det ein steinsett sti ned til strandlina. På eigedomen ligg tre uthus, der eksteriøret er omfatta av fredinga. Kjellerloftet er eit uthus i halvanna høgd med ein kjellar av kvitkalka natursteinsmur, delvis bygd inn i terrenget, med eit loft oppå, bygd i tre. Det har saltak med raud tegl, gavlane har grønt supanel. Kjellerloftet skal vera bygt på slutten av 1800-talet. Det var påbygd i vest etter dispensasjon frå kulturminnelova i 2008. Huset vart nytta som uthus/lager, seinare m.a. nytta som kontor for arkitekt Konow Lund, i dag som utleigeeining. Vaskehuset er bygt av Frederik Konow Lund i 1930-åra. Vaskehuset har ein stor skorstein, og tidlegare var det ein stor omn inne. Den er borte no, og huset vert nytta som lysthus og badehus. Det er eit lågt hus i éi høgd og har nærmast form av eit saltak med raud tegl, sett på ein låg kvitmåla betongsokkel. Gavlane er kledde med grønmåla supanel. Jordkjellaren er bygd i gråstein og dekt med torv. Alderen og historia er ikkje kjend, men med tanke på plasseringa tett ved det gamle tunet, er det ikkje usannsynleg at kjellaren er eldre enn hovudbygningen. (For nærare beskriving av hage og uthus freda etter § 19, sjå fredingsvedtaket.)
19 (Fredning av område rundt et fredet kulturminne)

Nyhaugen ligg på Fjøsanger, om lag fire km sør for Bergen sentrum. Eigedomen ligg ved foten av åsen opp mot Storetveit, vendt mot SV og Fjøsangerbukta i botnen av Nordåsvatnet. Hovudhuset er eit trefløya tømmerhus i ein etasje i empirestil, med valmtak, kvitmåla panel og ein enkel tempelgavl midt på den symmetriske hovudfasaden. Rett bak huset er ei drengestove i to etasjar av kalka gråsteinsmur, plassert slik at ho saman med dei tre fløyene i hovudhuset dannar eit nesten heilt lukka gardsrom. Eit stykke lenger SA ligg eit vognhus av panelt tømmer i ein etasje. Husa ligg i ein stor hage. Framfor hovudfasaden er restane av eit formelt hageanlegg, som hadde to symmetriske oppkjørselsvegar. Mellom dei er eit prydanlegg med fontene og to store blodbøkar. Omgjevnadene er merkbart redusert dei seinare tiåra: hagen rett framfor huset er skoren av for å gje plass til to parallelle vegar, og huset ligg gøymt bak høge støyskjermar. Ein større del av hagen, rett N for hovudhuset, vart skilt ut i 2006 og bygd ut med tre større bustadhus. Naboane i A og S er eldre herskapsvillaer.

Reperbanen i Fjøsangerveien 71 ble oppført i 1833 og sto opprinnelig p! Nøstet. Christen Bruun som eide anlegget fra 1861 til 1896 bygget det gradvis ut til å bli et av de største repslageriene i Norge. Da sønnen overtok i 1896 og stiftet firmaet Gerdt Meyer Bruun A/S ble reperbanen flyttet til Fjøsangerveien 71 og produksjonen ble mekanisert. Samtidig ble en del nye bygninger oppført i anlegget. Disse er igjen supplert i perioden 1915-25. Ved siden av repslageri har firmaet drevet fiskeredskapsfabrikk og kokosvever
15 (Fredning av bygninger, anlegg m.v. fra nyere tid)

RÅHEIMSTOVA (RÅHEIM), Sætervegen 6 / røykstove
Beskrivelse fra lokalitet:
Då ho vart freda stod stova i tunet på bruk 3 på Råheim i Gaular. Der hadde ho truleg lege sidan 1748, då husa på bruket vart flytta ut av fellestunet på garden. Råheimstova står i dag på eigedomen Heienberg, som ligg i eit villastrøk på Skjold i Fana, om lag 10 km sør for Bergen sentrum. Stova er ei røykomnstove med eittromsplan, bygd av stort, ovalt tømmer. På Råheim hadde ho torvtak og liggande panel og var bygd saman med eit toetasjes tømmerhus, og begge husa stod på høge kjellarar med steinmurar. No er stova del av eit større anlegg med fleire hus bygde saman i rekkje. Forutan Råheimstova er det to andre eldre, tilflytta hus, og eit nytt bustadhus frå 1950-talet. På eigedomen står òg eit par frittliggande gamle, tilflytta hus.
Beskrivelse fra Enkeltminne:
Mer informasjon fins i Askeladdens merknadsfelt

Fornminne: Svært lav, tilnærmet rund gravrøys. Uklart markert og lite synlig i terrenget. Bygget av kuppelstein. Uregelmessig form. Flere merker etter graving. Røysa er i det hele svært utoverkastet. Mosegrodd, ellers noe gras og lauvtrær. Mål: diameter 16-17 m, høyde ca 0,5 m.

Stend hovudgard ligg på Stend i Fana, på ei slette der den tronge Rådalen opnar seg mot botnen av Fanafjorden, ca. 13 km sør for Bergen sentrum. Den freda hovudbygningen er ein stor, trefløya bygning av i ein etasje, av tømmer med liggande, kvitmåla panel, og utsvaia valmtak tekt med raud tegl. Midt på hagefasaden er ein spissgavla ark bore av søyler. Hovudforma på bygningen skriv seg frå han var ny i 1680-åra, men alle utvendige detaljar er frå ei ombygging i 1920-åra, som gav han eit utvendig stilpreg av typisk ¿bergensstil¿. Av interiøra peikar salen seg ut, med bevart måla dekor frå 1680-åra. Mellom fløyene er ein grusdekka gardsplass, på motsett side ein grasplen. Her låg tidlegare ein storslått barokkhage, medan ein lang, buktande allé gjekk frå gardsplassen ned mot sjøen. Dei gamle driftsbygningane på garden låg sør for hovudhuset. Bortsett frå i aust er hovudbygningen i dag omkransa av skule- og driftsbygningane til landbruksskulen, dei fleste frå etterkrigstida. Elles er omgjevnadene også i dag prega av dyrka mark.

Den freda bygningen er hovudhus på garden (Store) Fjøsanger, no mest kjend under namnet Langegården. Garden ligg ved den inste bukta av Nordåsvatnet, i lia opp mot fjellet Løvstakken. Mykje av det gamle gardslandskapet rundt det freda huset er bevart, med driftsbygningar, mykje av innmarka, og utmarka som no er skogkledd. Det finst òg ein geologisk førekomst av avsetningar frå siste mellomistid og morene frå nest siste istid. 113 dekar er frå 1986 verna som naturminne og landskapsvernområde. Tett ved hovudhuset, på vestsida, er eit uthus av stolpeverk i ein etasje, som romma vaskehus, vedskjul og privet. Det skal vere bygd samstundes som hovudhuset. Ein 400 m lang allé leiar fram til hovudhuset frå nord. Oppe i lia NV for hovudhuset ligg det gamle gardstunet med paktarbustad og driftsbygningar i to rekkjer. Fleire av husa går attende til 1700-talet. Sør for hovudhuset og i akse med dette er ein aldersbustad frå 1958, eit nøkternt saltakshus frå 1958, teikna av Per Grieg. Rett NA for hovudhuset er eit eldre uthus med stall og vognremisse, bygd saman med ein atelierbygning frå 1989. Uthuset vart saman med tomta det står på løfta 1,5 m i samband med omlegging av Fjøsangervegen på 1980-talet. Eit paktarhus frå kring 1900 vart då rive. Det same vart to naust, som vart erstatta av to nye naust på ny tomt.