Damsgård hovudgård eller Jansongården, ligg i Laksevåg bydel i Bergen. Den ligg godt synleg på toppen av ein grasbakke med hovudfasaden vendt mot Puddefjorden i nord. Anlegget er bygd opp symmetrisk om ein midtakse med hovudbygg med to fløyer kring eit indre gardsrom og eit sørleg portbygg med uthusrom aksialt på hovudbygget. To indre hagar omgjevne av murer flankerer hovudbygget, den austlege er strengt geometrisk, den vestlege mindre streng med karpedam og andehus. Mot bakmuren i denne hagen ligg og anlegget sitt stabbur. Hovudfasaden mot nord er spent ut som ein skjerm med lange hagegjerder som ender i små porthus. Anlegget, slik det står i dag, fekk i hovudsak sin utsjånad på 1770-talet og er eit av rokokkostilen sine hovudverk i Noreg med høg grad av autentisitet både med omsyn til eksteriør, plan og ikkje minst interiøret til hovudbygget.

Fornminne: Rester av en rund gravhaug. Uklart markert, men nokså lett synlig i terrenget. Uregelmessig form. Bygget av jord og rundkamp. Haugen svært skadet, særlig midtpartiet, og nesten hele VSV-lige del er borte. To ganske dype (ca 1,5 m) groper i midten. Mye åkerstein, eller stein fra haugen i og like ved haugen. Gressbevokst med nokså tett lauvskog på haugrestene (Haugtufta). Mål, anslagsvis: diameter 17-18 m, høyde ca 2 m. (Tvilsomt fornminne?). 2-3 m lenger V er påkjørt åkerstein. Neppe fornminne.

Alvøen ligg ved den skjerma Alvøypollen, heilt vest i Bergen kommune, og er ein svært godt bevart industristad. Hovudbygningen er eit trefløya trehus i ein etasje, med kvitmåla panel og pannetekte tak, utvendig prega av empirestilen. Hovudfasaden mot nord er symmetrisk med valma tak, brei midtark, to inngangsdører og støypejernsveranda. På motsett side, mot hagen, er eksteriøret prega av ei rekkje gavlar og arker. I midtaksen av hagen står eit åttekanta lysthus frå 1797. Rundt hovudhuset er fleire gamle hus, m.a. paktarbustad og eit stabbur i to etasjar. Frå hovudfasaden går ein lang allé langs austsida av pollen nordover mot fabrikkanlegget. Her er ei rekkje bygningar frå 1700-talet og frametter. Langs vestsida av pollen ligg kring 40 små arbeidarbustader frå 1800-talet.

15 (Fredning av bygninger, anlegg m.v. fra nyere tid)

Prestegardstun med hovudbygning, stabbur garasje og uthus samt eit samanbygd hus med røykstove frå mellomalderen og ein tohøgda prestebygning som kan vera frå 1650 - 1700

Gardstun der driftsbygning og eit nyare bustadhus ligg på sørsida av vegen. På nordsida ligg eldre våningshus, kårhus, stabbur, eldhus og røykstova frå mellomalderen. Etter eit jordskifte i 1863 vart stova flytt og teke til sauehus. Ho vart flytt på nytt i 1992-93 til noverande plass og restaurert som røykomnstove.

Beskrivelse fra lokalitet:
Mellomalderstova frå Kallestad vart kring 1990 attreist på tomta til gamleskulen på Straume som ein del av Straume landskapsmuseum
Beskrivelse fra Enkeltminne:
Bygningen var opphaveleg ei røykstove frå seinmellomalderen som i 1629 vart bygd om til ei sengebu. På slutten av 1800-talet fekk bua ei ny loftshøgd. Bygningen vart flytta til Stamnes kring 1920 og husa då Dyviks samlingar, men vart teke ned att etter omlag 20 år på grunn av dårleg byggetomt som førte til råteskadar. Ho låg lagra i mange år i skulestova på Straume i påvente av mogeleg attreising på Hordamuseet. I samband med 250-årsjubileet for det norske skulevesenet i 1989 vart tømmeret teke ut av skulestova og attreist ved sida av skulehuset.

ÅDLANDSSTOVA, Sunnhordlandstunet museum / MUSEUMSANLEGG - stue
Beskrivelse fra lokalitet:
I BRUK OG VEDLIKEHALDT AV SUNNHORDLAND MUSEUM.
Beskrivelse fra Enkeltminne:
Røykstove frå garden Øvre Ådland på Stord. Stova vart tidleg på 1930-talet flytt til Sunnhordland folkemuseum. Stova har eitt tømra rom og inngang gjennom ein lettbygd sval i nordre gavlen. Det har vore tvil om det har vore åre eller røykomn, men plasseringa av ljoren og andre spor og mangel på spor tyder truleg på at åre er rett. Stova er bygd av govt slankovalt lafteverk og er tekt med torv.

Strandebarm Ungdomshus er tegnet av arkitekt Torgeir Alvsaker (1874-1971) i 1927. Huset blir kalt "Haugatun" og ble innviet i 1929. Det er oppført i en romantiserende stilretning preget av vestlandsk byggeskikk og bergensarkitekturens bruk av barokk-klassisistiske elementer. Ungdomshuset har en rektangulær hovedform med saltak og ligger tett inntil riksveien med gavlsiden mot nord. Inngangspartiet er markert som et tilbygg idet det har en lavere mønehøyde og er litt smalere enn resten av bygningen. Et mindre tilbygg på østsiden rommer sideinngang til scenen og
trapp til underetasjen. Huset er oppført i laftet plank på en underetasje av upusset tegl. Utvendig
kledning er liggende rødmalt panel mens vindskier, dør- og vindusomramminger og vinduer er malt gule. Fasadene har et regelmessig preg med en-, to- og firerams vinduer med sprosser. Saltaket har svai og er tekket med skifer.
Inngangspartiet ble på begynnelsen av 1980-tallet utvidet mot nord for å få bedre garderobe- og adkomstforhold. I den forbindelse ble utvendig panel og vinduene i denne delen av bygningen skiftet ut. Sprosseinndeling og omramming av de nye vinduene samsvarer med opprinnelig utførelse. Den
barokkpregede portalen rundt døren ble tatt vare på og satt opp på nytt.
Salen karakteriseres av en tredeling, med en søylerekke et stykke fra veggen på hver side, og buet himling over midtpartiet. Langs veggene er det en sammenhengende fast benk og brystning med speilfyllinger, oppdelt av halvsøyler mellom vinduene. Veggene forøvrig har stående vekselpanel.
Panelet er brunbeiset, forøvrig er interiøret holdt i rødtoner med gulbrune detaljer, som f.eks. listverk og kapiteler. I en del av interiøret er det brukt en abstrahert marmorering, bl.a. på søylene og brystningen. Sceneåpningen flankeres av knippesøyler bygd opp av kvaderstensimitasjoner. Overdekningen er konstruert av et rammeverk med ornamenter og utskjæringer. Omrammingen rundt åpningen til galleriet bakerst i salen har samme type dekor. På hver side av scenen er det en buet nisje med en rund støpejernsovn. Belysningsarmatur i form av pendler mellom søylene er trolig
opprinnelig.
Scenens bakteppe har motiv fra bygda, malt på lerret. Teppet er ikke opprinnelig, men er av samme type som det originale teppet fra 1929. To ulike kulisser som forestiller henholdsvis "tømmerstue" og "bjerkeskog" er også av nyere dato, men motivet og utformingen bygger på de opprinnelige
kulissene. Denne typen kulisser er typisk for ungdomshusene. Talerstolen, som er opprinnelig, er rikt utskåret og malt i samme farger som salen forøvrig.
Ungdomshus teikna av arkitekt T. Alsaker, ferdig 1929. Bygning i 3 høgder, kjeller, sal og loft. Liggande kledning og saltak. Dekorert innvendig med skinnrulling.
15 (Fredning av bygninger, anlegg m.v. fra nyere tid)