Beskrivelse fra lokalitet:
Enkeltliggende gravhaug. Ligger på en brink i et slakt hellende terreng
Beskrivelse fra Enkeltminne:
Diameter: 13. Høyde: 1.4. Type: Rundhaug. Attributter: Fotgrøft og plyndringsgrop. Tydelige spor etter graving, uvisst om det er arkeologisk eller mer plyndring. Markert rundhaug på brink. Tydelig fotgrøft, kommer bort i utgra. i NØ. oppbygd sand, stein
Gravfelt bestående av 17 gravhauger. Ligger høyt og fritt oppe i lia under Bjørkaberget, ovenfor Svepstad Øvre. Haugene er både rundhauger og langhauger. Haugene er bygget av steinblandet jord. Varierer mellom ca 20 m i diameter til ca 7 meter. Ble første gang observert ved gjennomgang av LIDAR data fra 2009 fra Sparbu og Inderøy. GEOVEKST prosjekt.
Beskrivelse fra lokalitet:
Flera avslag utspridda längs med 25 m strandvallen. Avslagen var huvudsakligen av en rödbrun kvartsit men även avslag i ljus kvartsit påträffades.
Beskrivelse fra Enkeltminne:
Flera rödbruna och ljusa kvartsit avslag liggandes på 25 m strandvallen. Lokaliteten ligger norr om Smelrorboplatsen (Askeladden ID-nr 38244).
Opprinnelig beskrivelse:
NNØ-SSV orientert hulvei som har en tydelig u formasjon. Datering er usikker men den passerer en gravhaug (137693). Hulveien er mindre synlig i sør og er anlagt i fallende terreng mot sør.
Tillegg 2024, ang. gjenstående fragmenter i nord:
Rester av hulveg som krysser et tidligere myrdrag mellom Vårem og Hofstad, nå delvis oppdyrket. Vegen er synlig som parallelle hulveger i skråningene på begge sider av søkket.
Den nordlige delen er observert og kontrollert i felt. Den sørlige delen er kun observert på lidar, men ble ikke undersøkt i felt.
Antagelig er dette rester av en gammel veg mellom Vårem og Hofstad. Det aller meste av denne traseen er tidligere ombygd til traktorveg og dermed utslettet. Den går like inntil flere gravminner, og har antagelig vært i bruk siden jernalderen.
Gravfelt bestående av 7 gravrøyser bygget av hodestore og mindre stein og jord. Beiteområde m gress og litt lyng, samt busker og trær. Diameter mellom 22 m og 7 m
Segnkyrkje/kyrkjelokalitet. O. Rygh skriv i "Norske Gaardnavne", bd. Bratsberg Amt, 1914, Fyresdal, under Nedlagte kirker: "Efter Quisling (S.19) skal der engang i Fortiden have staaet en Kirke paa den saakaldte Kirkeholme i Findalen. Ifølge A. L. Colls Reisehaandbog over Telemarken II S. 354 skal Præsten i Valle i Sætesdalen i gamle Dage have holdt Sommergudstjeneste her et Par Gange om Året. Dette kan vel have givet Anledning til Sagn om en Kirke paa Stedet". J. L. Quisling skriv på s. 21: "Maaske har der dog ogsaa paa Berte, der ligger i øvre Bertedalen, mens Berge ligger i nedre, engang været et slags kirke, likesom tilfælde har været i den en mils vei nordenfor liggende, førnævnte sæterbygd Findalen, hvor der paa den saakaldte Kirkeholme engang i fortiden skal ha staat en kirke". I ein merknad skriv han: "Her findes imidlertid nu ingensomhelst levninger, derimot ses endnu tydeligere rudera av kirken paa Upran, en plads under gaarden Paradis i Skafse". Bendik Taraldlien skriv i "Fyresdal", 1910, s.55: "Finndalen heiter eit dalføre millom Fyresdal og Valle. Her hev butt folk i gamal tid, og ei kjørkje skal ha stae paa Kjørkjehomen i Finndalen. Fraa Finndalen er au segnir fraa den tid daa svartedauden var her i lande". Same Bendik Taraldlien skriv i "Fyresdal", andre utgåva 1949, s. 35, om Finndalen: "Det er som ein svip av eventyr yvi Finndalen, og mange segnir er her både i Sætesdal og i Telemark um denne merkelege dalen i gamal tid. Der hev vori mange gardar med fastbuande folk. Høge åkerreinar på støylane er merke etter dette. --- Telane hev au samlast med sæbyggjane um sumaren til store stemnur like fyre slåttonni tek til. Det er noko hugtakande friskt ved desse stemnune langt uppe i heii. Det er helst på Kyrkjehomen dei held til. Og det passar godt. Segni fortel at kyrkja skal ha stadi på Kyrkjehomen i Finndalen, og enno syner tufti. Presten skulle au bu der i dalen, vænteleg på Ækre eller Gamalsbø. --- Då Svartedauden kom, vart mest heile Finndalen lagd øyde. Tvers yvi Finndalen gjeng den gamle Bispevegen millom Fyresdal og Valle. Sundag 12. juli 1914 vart det halde eit stort ungdoms- og misjonsstemne med 300 deltakarar på Kyrkjehomen. Det var folk frå Setesdal og Fyresdal som møttest der til friluftsgudsteneste og ettermiddagsmøte. På vegen hadde dei frå Telemark overnatta på gardane Torsdalen og Ramsvatn og stølane omkring Kyrkjehomen". I "Sjå deg aatyvi" 1994 skriv Astrid Synnøve Ormtveit: "På heiane mellom Fyresdal og Valle ligg den segnomsusa Finndalen, nå med attgrodde vollar og enkelte skeive hus som minner om forfedrane. Fram til 1300-talet var det her ein nokså stor busetnad, det var nok svartedauden som tok knekken på dette samfunnet. Dei gamle buplassane vart etter kvart tekne i bruk til stølsdrift. Det skal ha vore eiga kyrkjesokn i Finndalen i gamal tid. På Kyrkjeholmen trur dei det er funni restar etter ei kyrkje, men denne buplassen og mange andre buplassar er neddemde etter at Finndalsvassdraget blei regulert i 1963. (Kjelde: "Bispevegen gjennom Finndalen" av H. Langstrom/R. Langstrøm/Ø. Lønn.) Det vart halde preike på Kyrkjehomen fyrste gongen i 1876 med Valle-presten Blom og dessutan fleire gonger sidan, men ikkje kvart år, m.a. preike i 1888 med Valle-presten Selmer, ungdomsstemne i 1903 med Valle-presten Larsen, preike i 1914 med Fyresdal-presten Mortenson-Egnund, preike i 1928 med Valle-presten Amlie og Fyresdal-presten Irgens og to andre prestar, preike i 1944 med Valle-presten Austad og Fyresdal-presten Berg, preike i 1960 med Fyresdal-presten Berg, preike i 1962 med Valle-presten Austad, Fyresdal-presten Berg, Øyestad-prest Fladmark, Agder-biskop Støylen og Lolland-Falster-biskop Høgsbro som var meint å vere siste gongen, preike i 1963 då magasinet berre var halvfullt, og for siste gongen i 1964. Nå er ikkje Kyrkjehomen landfast lenger.