Straks ovenfor bruksnr. 10, som kalles Heuan, ligger en stor gravhaug - Vetehauen. På den stod det tidligere en stor eik som de gamle skjenket øl i julen (etter T. Bergstøl).
Lokaliteten er påvist og forsøkt avgrensa med prøvestikk mot planarealet i aust, dvs ikkje mot vest. 5 prøvestikk var positive (F14,F24,F29,F27,F28). I F24 på bnr 4 var det asbestkeramikk. Stratigrafien er god og interessant. To kulturlag eldre enn dyrkningslaget er påvist atskilt frå kvarandre og frå dyrkningslag med sand. I det øvre kulturlaget på ca 30 cm tjukkelse vart det gjort funn av asbestkeramikk, flint og brent bein.* Det nedre har ei mektigheit på berre 4cm. I dei andre fire positive prøvestikka var det ikkje gjort funn, men påvist kulturlag på bnr 4 i to horisontar. Elles berre eitt lag. Lokaliteten ligger i hovudsak på bnr 4, men også inn på bnr 1. Lunneplassen kan ha rørt ved lokaliteten. * I rapporten vert også jarn omtalt som funne i dette laget. Dette stemmer ikkje med det eg hugsar.
På lokaliteten Skeidsmonen lå det i 1959 7 hauger. Heddevannshaugen skal være gravd i en gang. Nesten ved bakkenivå lå en steinkiste og over denne en stor helle på 8 ganger 4 fot. Denne hellen ble lagt i muren under våningshuset 'Der heima'. Da de grov i haugen fant de saker som kunne tyde på at 'ein krigar' var gravlagt der. Gravgodset ble sendt bort, uvisst hvor hen. Et år pløyde Knut Øydne på jordet ved den store haugen øst for huset på bnr. 4 og 5. Da fant han i jorden et spinnehjul og en støpeform i kleber. "'Der inne' på Vårdal grov Tobias Flot opp 4 - 5 kjellarar framanfor husa sine. Plassen kalla dei 'Fram på Tupta'. Der var 'ein masse kol', og her fann Tobias m. a. ein pilespiss, fleire lange smale bryner og ei skospenne av sylv" (M. Breilid). "'Der heima' på garden låg lenge ei dørhelle med mange innhogne bokstavar, m. a. KDSV, som ein trudde skulle tyda Kjetel Davidson Vårdal. Dei same bokstavane er óg funne i eit fjell på garden. Dørsteinen var sliten blank på begge sider, var 6 - 7 fot breid, og blei seinare sett inn i skorsteinen." (etter M. Breilid).
Haug, diameter ca 10 m, høyde ca 0,8 m. Klart markert. Torvdekket. Steinblandet. Nå helt utplanert på toppen, noe utgravd i Ø og S-siden. Ifølge Katrine Mørkved, Løding, er denne laget av tyskerne under siste krig. Tidligere lå bare bergstein her.
I grensa mellom eigedomane "Unde Bergan" og "Hagjen" skal det finnast 2 mindre røyser. Dei ligg ikkje langt frå bytet mot Ubostad. Omtrentleg kartfeste.
Røysa er med hos Fett som f.k 2/2: "utjamna så mest berre tufta er att" (1950:6). Røysa er ikkje øk - registrert, i omtale av Storrøysa attmed vert det sagt at Runderøysa vart heilt fjerna i 60-åra. 1997: Dei øvre delar av røysa er rett nok truleg fjerna. Men røysa teiknar seg klart i terrenget som ei låg rund høgd NNV av Storrøysa. Tverrmål: 10-13m. Det vert fortalt av grunneigar Einar M. Steinnes at dei fann marmorsteinar liggande i ein ring i utkanten av røysa. Desse vart lagt inntil sørsida av Storrøysa. Marmorsteinar er også kjendt frå røyskant Indre Steinnes samt i fornfunn lokalt. (Det er kalkårer med marmor ikkje så langt unna).
Den 16. mars 1883 sendte kirkesanger T. Ågedal i Grindheim til U. O. 'et forrustent jernstykke, som etter form og alle merker å dømme må ha været en sverdklinge,' skrev han. Den var funnet på Hårtveit ved Øydnevatnet (dvs. på Klingereinè) mens de ryddet og dyrket et stykke jord, og 'i en hauglignende forhøining stødte på jernstykket'. Sverdet var så godt som rett, men mannen som fant det, Lars Thoreson, 'bøide det helt sammen for han trodde det kunne gjøre tjeneste som klave.' Til slutt skrev kirkesangeren: 'Det kunne kan hende være av betydning å vite at ved en bakke tett ved det sted hvor man fant jernet, har inntil for en 50 - 100 år siden vært dyrket med mat og øl til de underjordiske. Det sattes ned her hver juleaften.' "I Klingerreinå sette dei ut øl og lefseklining til visse tider" (M. Breilid). Storaker og Fuglestvedt: "Paa Klingevolden paa Gaarden Hortvedt i Grinnem skal i gamle Dage have staaet to Bjerketræer, ved hvilke Eiermanden hver Lørdag lod Tjenestegutten lægge en Kjernebete og slaa ud et Spand Kjernemelk, ligesom ogsaa Humlen fra hver Julebrygging blev slaaet omkring dem."
"Det hende dei 'ofra' på Hårtveit. På Smebakken bar dei fram øl og lefser jolaftan til nokre gamle tre og grov ned. Ein annan stad stod ei stor bjørk, som hadde kløyvd seg i tri stomnar. Ho fekk både lefser og øl jolaftan. Til kverna ble óg ofra. Dei la gjerne ei klint lefse over auga på kvernsteinen jolekvelden til takk for 'god maling' i året." (M. Breilid). *I Smedbakkjen på Hårtveit sto det ei gamal hol bjørk, som dei alltid skjenkte ei skål øl til jol." (T. Bergstøl: Atterljom III).
Svært omtrentleg kartfest. "Dei eldste gardane i Nord-Audnedal skal vera Haartveit i Grindheim og Spilling i Vigmostad. Spillings- og Haartveit-mannen visste ikkje saa nøgje kor langt kvar av dei åtte. Saa blei dei ueinige um kor bytet skulde gaa. Det var vel helst beiteretten det galdt. Men saa blei dei forlikte um at dei skulde ta ut med buskapane sine um morgonen naar sola rann, og der dei møttest, der skulde bytet gaa. Paa Haartveit var det tidlegaste ute. Dei hadde lurt seg til aa ta paa veg før sola rann, og dei naadde heilt ut imote Geislafossen, saa dei kom naa minst dobbelt saa langt som dei ifraa Spilling. Daa dei hadde kvilt seg litegrand etter den fæle drivinga, reiste dei upp i vestheida og velta ned ein stor stein, som skulde vera bytestein. Naa ligg denne steinen midt i elva, og han heiter Spillingssteinen den dag i dag. Men han blei saa leid for fløytinga, saa dei hev skote toppen av han for ei tid sidan." (T. Bergstøl: Atterljom I).
Kulturlag med 12 strukturar påvist i 4 sjakter innanfor 1600kvm. I nedre del av sjakter meir usamanhengande. Lokaliteten er ikkje avgrensa mot tunet i sør.