Beskrivelse fra lokalitet:
Tydelig kullgrop. Kull i jordboret. Ca 8m i diameter ytre mål.
Beskrivelse fra Enkeltminne:
Rund bunn. dybde 0,5m. dyrka mark tangerer vollen I øst.
På V-siden av bergryggen: Langaktig røys, orientert N-S. Bygget av temmelig grov rundkamp. Mest stein i N-delen - her også en del stein liggende utover berget. I S ligger steinene spredt, og røysen består bare av ett lag. Uryddig. L 38m, br 4-5m, h 0,2-0,5m. Istidsavsetning - naturdannelse.
Jernvinneanlegg med 6 kolgroper, slagghaug og malmrik jord.
Utgraving 2007:
Utgravinga viste at lokaliteten besto av ein omn med tilhøyrande slagghaug. Omnen var ein sjaktomn med slaggavtapping, ein type som i dag er kjent frå i store deler av Sør-Noreg. I tillegg blei det påvist malmlager, kollager og røsteplass ved anlegget, noko som er normalt ved denne typen jarnvinneanlegg. Spesielt interessant er det at det ved denne lokaliteten blei påvist ein mogleg smiplass, som vitnar om grovbearbeiding av jarn på staden.
Dateringane frå lokaliteten indikerer at aktivitetane hovudsakleg har føregått i vikingtid og tidleg mellomalder, sjølv om ein ikkje kan utelukke at aktiviteten går tilbake til eldre jarnalder.
Kolgroper:
Alle kolgropene blei snitta med gravemaskin. Det blei
ikkje påvist faseinndeling i nokon av dei utgravde kolgropene.
Kolgropene på Buhaugane verkar alle å være ovale og bolleforma, og vesentleg mindre enn kolgroper på Hovden i Setesdal (Bloch-Nakkerud 1987), Dokkfløy (Larsen 1991), Rødsmoen (Narmo 1997) og 52 Gråfjell (Damlien og Rundberget 2007, Rundberget 2007).
Frå registreringa var ein kolprøve frå kolgrop 97831/2 datert til 890-1060 e. Kr. (Dokset 2005). Ein ny prøve frå denne gropa blei datert til 880-1030 e. Kr. For øvrig blei kolgropene datert til mellom 670 og 1270 e. Kr., med hovudvekt på vikingtid og tidleg mellomalder.
I 1993 ble det tatt 9 prøvestikk på denne lokaliteten (nr. 00006). To prøvestikk i søndre del av flaten var positive med til sammen 8 flintavslag. Flaten var omgitt av bergnabber ved toppen av fjell og arealet ble målt til 50 x 50 m. Funnene ble gjort på 0,2.0,4 m dybde. 0, 4 m tykk sandholdig humus med grus som undergrunn utgjorde løsmassene på flaten. Supplerende undersøkelser av lokaliteten ble utført i 2005 og det kunne konstaterest at den også er funnførende videre mot nord og dermed noe større enn tidligere antatt. Flaten ligger 100-102 moh. Undergrunnen på lokaliteten består av podsol, med et 10-20 cm dypt utvaskningslag og et brunt anrikningslag under dette. Det ble til sammen tatt 15 prøvestikk på flaten. Fire av disse er registrert som positive. Funnene lå på 0-20 cm dybde. De to funnførenede flatene utgjør tilsammen et område på 1950 m2 (N=800, S=1150) inkludert sikringssone og ut fra topografi og negative prøvestikk.
Steinalderlokalitet registrert i 1993 (Se "Skinner og minner"). Den var topografisk avgrenset av terrenget. 3 prøvestikk ble tatt hvorav ett var positivt. Til dels tykke løsmasser av 0,4-0,5 m tykk brunjord, undergrunn sandholdig grus.
Gropen er meget kvadratisk i form, og lengden er orientert øst-vest. Det er vanskelig å se en tydelig voll rundt gropen, men det kan være antydninger til voll i sydvest. En mulig tolkning av strukturens totale utstrekning kan være ca 520 cm i radius. Det ble ikke funnet kull i gropen.
Beskrivelse fra lokalitet:
Lite avgrensa uforstyrra område, maks 10 - 20 kvm (om enn med noko fyllpasse over opphaveleg torv) med bevart fossilt dyrkningslag (lag 3) under matjord. Mektigheit 8 cm. Påvist ved prøvestikk ps 10. Lagskildring: Lag 1: 0-10 cm Torv m/forstyrra påført brunbeige humus/leirlag (frå vegbygginga ovanfor). Stor stein i topp. Lag 2: 10- 30 cm Mellombrunt matjordslag (som vert noko myrprega nedetter). Lag 3: 30 - 38 cm Svært trekolhaldig dyrkningslag med myrpreg. (Myrpreg forstått som sekundært). Mellomstore bitar trekol. Lag 4: 38-56 cm : Stein i overgang til beige/raud marin sand). Lag 5: 56 cm : grus. greve til 62 cm. Massen vassolda 4 mm. Ingen funn. C-14 prøve utteke frå lag 3. Avgrensa av synleg forstyrringar i terrenget: mot aust veg og fyllmasse frå denne (på tapesvoll), mot nord hamneveg og fyllmasse frå denne. Mot vest smalnar stykket av mot bytet til bnr 44 synnanfor. Mot sør avgrensa av veite mellom bnr 2/3 og 44. Dyrkningslaget lan forsetje sørover inn på hyttetomta 6/44 i område tidlegare regulert til hytte. Denne tomta er bebygd, men ikkje opparbeidd nærast funnstaden, med untak av veite mellom tomtene. Av lag 1 i prøvestikket kan vi sjå at eit vidare område er påverka av fyllmasseenn det som er rekna inn i avgrensinga. I ps 9 og 12 kan ein sjå tendens til meir trekol i botn av matjordlaget enn i topp og dette kan bety at vi her har spor etter same laget, men at dette ber sterkare preg av ompløying.
Beskrivelse fra Enkeltminne:
Sjå hovedregistrering
Noe usymmetrisk rund jordblandet røys som ligger i lett SV hellende terreng. Mål: 8 x 10m dm. 0,8m høy. Hodestor til mannsløft stor stein synlige i overflaten. Røysa er lagt opp mellom større stein (opptil 1m dm) i S. Røysa overtorva og tilvokst av gress.Dyretråkk like Ø for røysa.
Kolgropsamling med 6 kolgroper. Samlinga måler omlag 250 x 80 meter orientert NNV-ASA.
Utgraving 2007:
På grunn av det vanskelege terrenget blei kun kolgropene 97838/1, -2 og -5 snitta med maskin. Kolgrop 97838/4 blei snitta manuelt. Kolgrop 97838/7 blei også delvis snitta manuelt, ved at ei sjakt blei gravd gjennom vollen og deler av milebotnen. Frå dei øvrige kolgropene blei det kun tatt ut prøve ved hjelp av prøvestikk i milebotnen. Det blei ikkje påvist faseinndeling i nokon av dei snitta gropene.
Kolgropene på Buhaugane verkar alle å være ovale og bolleforma, og vesentleg mindre enn kolgroper på Hovden i Setesdal (Bloch-Nakkerud 1987), Dokkfløy (Larsen 1991), Rødsmoen (Narmo 1997) og 52 Gråfjell (Damlien og Rundberget 2007, Rundberget 2007).
Frå registreringa var ein kolprøve frå kolgrop 97838/3 datert til 890-1060 e. Kr. (Dokset 2005). Ein ny prøve frå denne gropa blei datert til 880-1030 e. Kr. 45
Dateringane frå dei øvrige gropene låg mellom 660 og 1200 e. Kr., med hovudvekt på vikingtid og tidleg mellomalder.